Voor het eerst is in Nederland bij een paard een lokaal opgelopen infectie met het westnijlvirus vastgesteld. Het gaat om een zesjarige ruin in Zuid-Holland, die neurologische verschijnselen vertoonde. Geen nieuws dat je als paardenarts graag leest. Maar wel belangrijk om te weten.
De bevestiging van de infectie kwam op 9 oktober 2025 vanuit Royal GD en Wageningen Bioveterinary Research (WBVR). Het paard was in behandeling bij een collega-dierenarts vanwege symptomen als spiertrillingen, verminderd bewustzijn en instabiliteit. Bloedonderzoek toonde antistoffen tegen het westnijlvirus (WNV) aan. Een tweede test bij WBVR bevestigde de vondst, inclusief de aanwezigheid van IgM-antilichamen. Dat wijst op een recente infectie.
Monitoring in actie
De besmetting werd ontdekt via de Nederlandse monitoring op WNV. Het paard is sinds november 2024 op locatie in Zuid-Holland en is dus vrijwel zeker hier besmet geraakt. Het dier was afkomstig uit Ierland en niet gevaccineerd tegen WNV.
Even opfrissen: wat is WNV ook alweer?
Het westnijlvirus wordt overgedragen via muggen die besmette trekvogels hebben gebeten. Paarden en mensen zijn eindgastheren: ze raken besmet, maar verspreiden het virus niet verder. Bij paarden verloopt de infectie vaak zonder symptomen. In zo’n 10 procent van de gevallen treden neurologische klachten op, variërend van ataxie tot paralyse. Jaarlijkse vaccinatie is mogelijk en wordt aanbevolen in risicogebieden.
In overleg met de eigenaar is aanvullend onderzoek gestart bij het betreffende paard en dieren op dezelfde locatie. Hoewel het virus met PCR niet is aangetoond, zijn er bij meerdere paarden antistoffen gevonden. Dat was overigens niet onverwacht. Paarden zijn namelijk maar kort- en laag-viremisch: het virus zit maar heel even en in lage hoeveelheden in hun bloed. Daardoor is het lastig om het virus met PCR aan te tonen. Antistoffen blijven gelukkig wel langer meetbaar.
Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen voor meerdere recente besmettingen.
Webinar voor dierenartsen
Op maandag 13 oktober om 12.30 uur kun je aanschuiven bij een webinar waarin Heather Graham (WBVR) en Linda van den Wollenberg (Royal GD) de nieuwste inzichten delen over het westnijlvirus en deze eerste lokaal opgelopen casus in Nederland. Zeker de moeite waard als jij regelmatig met paarden werkt.
Wat betekent dit voor ons?
Hoewel de infectie geen directe gevolgen heeft voor het paard of de locatie, is dit wel degelijk een belangrijk signaal voor ons. WNV is een meldingsplichtige zoönose en deze vondst onderstreept het belang van goede monitoring. Zeker nu het virus zich steeds noordelijker laat zien.
We zullen dus extra alert moeten zijn op paarden met neurologische klachten, zeker in de maanden waarin muggen actief zijn. Gelukkig kunnen wij tijdens het vectorseizoen monsters kosteloos insturen bij verdenking. Maak daar gebruik van. Bekijk ook deze infographic over hoe te handelen bij een verdenking.
De vondst in Zuid-Holland past in de trend die we in Europa al langer zien. In Duitsland en België zijn recent ook positieve gevallen bij dieren en muggen gemeld. Dat het westnijlvirus zich langzaam verder verspreidt is dan ook geen verrassing. Maar dat we nu een eerste lokaal besmet paard in Nederland hebben, maakt wel duidelijk dat we dit virus serieus moeten blijven volgen.
